Climate Witness: Olav Mathis Eira, Norway | WWF

Climate Witness: Olav Mathis Eira, Norway



Posted on 17 septiembre 2007
Olav Mathis Eira, Climate Witness, Norway
Olav Mathis Eira, Climate Witness, Norway
© Olav Mathis Eira
Ik ben Olav Mathis Eira en ik houd rendieren in het noorden van Noorwegen. Ik ben vijftig jaar en ik heb mijn hele leven met rendieren gewerkt. Ik heb ongeveer vijfhonderd rendieren. Mijn familie voorziet al sinds de jaren 1400 op die manier in haar bestaan. Ik ben getrouwd en heb drie zonen.

English | Español | 日本語 | 中文Русски | Dutch | Français | Italiano | Deutsch

De voorbije twintig jaar heb ik allerlei veranderingen in het klimaat vastgesteld. De belangrijkste verandering voor ons, omdat wij als Sámi van de rendierteelt leven, zijn de winterregens. Normaal regent het zo hoog in het noorden maar heel zelden in de winter. In het verleden gebeurde dat maar één keer om de dertig jaar en met aloude methodes konden we het weer voorspellen. Dat is vandaag niet meer mogelijk. 

Er komen meer stormen voor en er valt ook meer neerslag. Het regent wanneer het niet zou mogen regenen en dat maakt het ijs op de meren en rivieren erg instabiel. Daardoor zijn traditionele wegen over het ijs gevaarlijk geworden en gebeuren er ongevallen wanneer we onze kuddes proberen te bereiken.  Twee van mijn neven zijn door het ijs gezakt op plaatsen waar het ijs op dat moment van het jaar normaal gezien veilig zou moeten zijn. Een van hen is bijna verdronken, maar gelukkig hebben ze het er allebei heelhuids van afgebracht

IJs bedekt het voedsel van de rendieren


Door de weersveranderingen is het moeilijker om rendieren te houden. Door de regen verandert de sneeuw in ijs en zo kunnen de rendieren niet meer bij het rendiermos komen, het voedsel waarvan zij afhankelijk zijn om de winter door te komen. We kunnen het weer niet langer voorspellen zoals vroeger. Onder andere om die reden verloren rendierhouders aan het begin van de jaren 1990 90% van hun kuddes.

Nu moeten we de rendieren in de winter voederen. Maar om het voedsel bij de dieren te brengen, moeten we een lange weg afleggen en dat kost uiteraard ook veel geld. Maar als we rendieren willen blijven houden, hebben we geen andere keuze. En toch gaat het aantal rendieren nog achteruit. We weten niet precies hoe dat komt, maar we denken dat de klimaatverandering de meest waarschijnlijke oorzaak is.

Meestal begon het vroeger begin oktober al te sneeuwen en nu moeten we soms wachten tot Kerstmis. De sneeuw verdwijnt elk jaar ook eerder. Vroeger hing ik rendiervlees te drogen in april en nu moet ik dat al in februari doen om de vliegen te vermijden.

Dat zijn enkele redenen waarom de klimaatverandering een belangrijk onderwerp is geworden voor de Sámi. Door het warmere klimaat komen er meer insecten, vooral muggen en vliegen. De rendieren houden niet van insecten en daardoor trekken ze hoger de bergen in, waar het voedsel schaarser is.

Hogere boomgrens

De boomgrens komt elk jaar iets hoger te liggen. Ik denk dat de bossen elk jaar uitbreiden en het bosdek wordt dikker en dikker.

We zien nu nieuwe vogels en insecten die niet eens een naam hebben in de taal van de Sámi. Parasieten die normaal gezien sterven in de winter, kunnen nu overleven. Mijn buur heeft op die manier zeventig rendieren verloren.

Vroeger kenden we ook wel eens slechte begrazingsjaren, maar vanaf het midden van de jaren 1980 waren er al verscheidene slechte begrazingsjaren geweest en toen dat opnieuw het geval was aan het begin van de jaren 1990, hebben we veel dieren verloren.

Sinds het begin van de jaren 1990 zijn de rendierhouders het er zowat over eens dat we te maken hebben met een volledig onnatuurlijke evolutie. Er zijn geen lange vorstperiodes meer. Dit bemoeilijkt ook de grote trek van de rendieren in het voorjaar.  In die periode gaan steeds meer dieren verloren.

Aanvankelijk veroorzaakten de weersveranderingen enorme problemen voor ons. We vroegen ons af hoe we zouden kunnen overleven met onze kuddes. Waar konden we naartoe? Dit leidde tot heel wat instabiliteit in onze levenswijze. Maar nu passen we ons aan door de rendieren eerder te verplaatsen en we houden niet langer vast aan de oude tradities die vroeger het tijdstip bepaalden waarop dit moest gebeuren. We hebben onze rendieren geleerd om houtsnippers te eten, ook al zijn die erg duur. Uiteindelijk hebben we ontdekt dat de klimaatverandering onvermijdelijk is. We ondervinden er immers nu al de gevolgen van.

Het onderzoeksproject Ealat probeert in kaart te brengen welke gevolgen de klimaatverandering zal hebben voor de rendierhouderij. Ealat is een samenwerkingverband tussen allerlei organisaties en onderzoeksinstellingen, waaronder ook de ‘World Reindeer Herders Union’.

Misschien moeten we in de toekomst de hele cyclus omdraaien? Als het regent op momenten dat het normaal niet zou mogen regenen, zouden we misschien tijdens de lente en de zomer aan de kust moeten blijven in plaats van naar de vlakten te trekken.

Ik heb drie zonen. Een van hen zal hopelijk de familietraditie van de rendierhouderij voortzetten. Maar dat is niet langer een goed bestaan. Je hebt geen zekere toekomst meer.



 

Wetenschappelijke commentaar

Bespreking door: Lars R. Hole, Senior Scientist, Noors Instituut voor Luchtonderzoek, Departement Atmosfeer en Klimaat

Deze vaststellingen stemmen overeen met de waarnemingen van een algemene opwarming en toenemende neerslag in Noorwegen sinds het einde van de jaren 1800. Klimaatmodellen wijzen ook op meer onbestendigheid in het weer in Noord-Noorwegen, waardoor het weer minder voorspelbaar is. Meer informatie over het toekomstige klimaat is te krijgen bij het RegClim project.

Maar als we de klimaattrends (temperatuur en neerslag) in Noorwegen sinds het einde van de jaren 1800 meer in detail bekijken, stellen we grote verschillen vast tussen de diverse regio’s en zien we ook verschillende trends in verschillende seizoenen. Er zijn ook verschillen van jaar tot jaar en van decennium tot decennium. Zo waren de jaren 1930 bijvoorbeeld uitzonderlijk warm in het noorden van Noorwegen en in de streek van Troms waar Lavangen gelegen is. De wintertemperaturen lagen er op dat moment even hoog als in de jaren 1990. De winters in de jaren 1960 en 1980 waren dan weer bijzonder koud in deze streek. Daardoor zijn de wintertemperaturen de voorbije honderd jaar niet zo sterk geëvolueerd, slechts met +0,04 °C per decennium.

Ook de winterse neerslag in Troms is de voorbije eeuw maar met een paar procent toegenomen en kende een sterke schommeling van decennium tot decennium. De voorbije twee decennia is er wel een veel sterkere toename geweest.

Al het klimaatonderzoek wijst wel uit dat de temperaturen in Noord-Noorwegen zullen stijgen en dat er meer neerslag zal vallen, vooral tijdens de winter. IJsvorming maar ook een dikker sneeuwdek in het midden van de winter zullen waarschijnlijk problemen veroorzaken voor de rendierhouderij. De lente zal vroeger inzetten en de traditionele rendierhouders zullen zich aan deze veranderingen moeten aanpassen.

Alle artikelen worden voorgelegd voor wetenschappelijk commentaar aan een lid van het Climate Witness Science Advisory Panel.
 
Olav Mathis Eira, Climate Witness, Norway
Olav Mathis Eira, Climate Witness, Norway
© Olav Mathis Eira Enlarge
Olav is a Sami reindeer herder in northern Norway. Climate change has made it difficult for reindeer to access food, as increased winter rains freezes and forms a shield over the lichen.
Olav is a Sami reindeer herder in northern Norway.
© Olav Mathis Eira Enlarge
Olav's son marks a young reindeer. Olav hopes that one of his three sons will be able to continue the family business and tradition.
Olav's son marks a young reindeer. Olav hopes that one of his three sons will be able to continue the family business and tradition.
© Olav Mathis Eira Enlarge